جواب مشکل بنزینی سقاب در چین پیدا شد

درحالیکه اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی، در تازهترین اظهارات خود از محدودیت تأمین بنزین خبر داده و راهکار را در جمعآوری کارتهای آزاد جایگاهها و برنامهریزی چندماهه مردم برای سفر عنوان کرده است، تجربه چین نشان میدهد راهکار دیگری نیز برای افزایش عرضه سوخت وجود دارد؛ تبدیل متانول به بنزین با استفاده از فناوری MTG.سقاب اصفهانی در اظهارات اخیر خود گفته است مردم دیگر نمیتوانند مانند گذشته بدون برنامهریزی راهی سفر شوند و باید از ماهها قبل میزان سوخت موردنیاز خود را پیشبینی کنند. این در حالی است که ایران ظرفیت قابلتوجهی برای تولید سوخت از محصولات پتروشیمی دارد؛ ظرفیتی که فعالسازی آن میتواند بخشی از فشار تأمین بنزین را کاهش دهد.چین چگونه از متانول بنزین تولید میکند؟چین از سال ۲۰۱۰ نخستین واحد صنعتی تبدیل متانول به بنزین را راهاندازی کرد و پس از آن ۱۰ واحد دیگر نیز به بهرهبرداری رسیدند. فناوری MTG با استفاده از کاتالیستهای صنعتی، متانول را به هیدروکربنهای موجود در محدوده بنزین تبدیل میکند.بر اساس موازنه فنی منتشرشده از سوی وزارت انرژی آمریکا، از هر یک تن متانول در این فرایند حدود ۳۸۷ کیلوگرم بنزین، ۴۶ کیلوگرم گاز مایع و ۷ کیلوگرم گاز سوختی تولید میشود. به این ترتیب، حدود ۳۸.۷ درصد وزن متانول ورودی به بنزین تبدیل خواهد شد.ظرفیت خالی متانول ایران معادل ۱۰ میلیون لیتر بنزین در روز استایران ۱۳ مجتمع تولید متانول با ظرفیت اسمی مجموع ۱۷.۳۸ میلیون تن در سال دارد.در مقابل، تولید واقعی کشور حدود ۱۰ میلیون تن برآورد میشود و بیش از ۹ میلیون تن متانول نیز سالانه به بازارهای خارجی صادر میشود.
به عبارت دیگر، حدود ۷.۳۸ میلیون تن ظرفیت اسمی بلااستفاده در صنعت متانول وجود دارد.محاسبات بر اساس فناوری MTG نشان میدهد اگر فقط یک مجتمع با ظرفیت سالانه ۱.۶۵ میلیون تن متانول به واحد تولید بنزین تبدیل شود، روزانه حدود ۲.۳۶ میلیون لیتر بنزین تولید خواهد کرد.حال اگر تمام ظرفیت اسمی بلااستفاده متانول کشور به این فرایند اختصاص پیدا کند، امکان تولید حدود ۲.۸۵ میلیون تن بنزین در سال، معادل بیش از ۱۰.۵ میلیون لیتر در روز، وجود خواهد داشت.این میزان با فرض تولید روزانه ۱۲۱ میلیون لیتر و مصرف ۱۳۵ میلیون لیتری بنزین، میتواند حدود ۷۵ درصد فاصله تولید و مصرف را پوشش دهد؛ بدون آنکه نیاز باشد تمام ظرفیت خالی متانول کشور به این کار اختصاص پیدا کند.
یک پروژه ۲۰۰ میلیون دلاری در برابر میلیاردها دلار واردات بنزینبر اساس اظهارات مطرحشده درباره پروژه MTG در ایران، سرمایهگذاری موردنیاز برای احداث یک واحد با ظرفیت خوراک سالانه ۱.۶۵ میلیون تن متانول حدود ۲۰۰ میلیون دلار برآورد شده است.در مقابل، دیوان محاسبات کشور هزینه واردات بنزین در سال ۱۴۰۴ را تا پایان آذرماه ۱.۸ میلیارد دلار اعلام کرده و برآورد حداکثری هزینه واردات تا پایان همان سال را ۲.۷ میلیارد دلار دانسته است.مقایسه این دو رقم نشان میدهد سرمایهگذاری ۲۰۰ میلیون دلاری برای یک واحد MTG فقط معادل حدود ۷.۴ درصد هزینه یک سال واردات بنزین است.به بیان دیگر، هزینه یک سال واردات بنزین میتواند معادل سرمایهگذاری اولیه حدود ۱۳ واحد با همین مقیاس باشد.
