تمجید بر حق علم در ایران و چگونگی آن در فرمایشات اخیر رهبر معظم انقلاب

رهبر معظم انقلاب در پیام آغاز بهار تحصیل، با استناد به «العلم سلطان» رهبر شهید، بر پیشرفت علم تا قله و مرجعیت علمی جهان تأکید فرمودند؛ یادداشت حاضر  سید سعید زاهد زاهدانی این رهنمود‌ها را در مسیر تمدنسازی اسلامی بررسی میکند.

در متن یادداشت  سید سعید زاهد زاهدانی آمده است:

باسمه تعالی

مراحل پیشرفت به سوی تمدن نوین اسلامی، توسط رهبر شهید انقلاب اسلامی به گونه‌ای تنظیم شده بود. ایشان می‌فرمودند پس از انقلاب اسلامی باید به نظام سازی اسلامی پرداخت و بعد از آن دولت سازی اسلامی انجام شود تا در ادامه جامعه اسلامی شود و در نهایت راه برای رسیدن به تمدن نوین اسلامی هموار گردد. ایشان در مرحلۀ نظام سازی اسلامی تأکید خود را بر پیشرفت علمی قرار داده بودند و امنیت و رسیدن به قدرت نظام جمهوری اسلامی ایران را بر پایۀ علم بنا کردند. الحق که با رهبری داهیانۀ ایشان بود که با گسترش و جهش‌های علمی مواجه شدیم و امروز قدرت علمی و نظامی دانش بنیان ما است که ایران را به رتبۀ چهارم قدرت ظاهری جهان و با کسب و گسترش معرفت دینی به جا مانده از تمهیدات ایشان و حضرت امام خمینی ره است که به رتبۀ اول ابرقدرتی معنوی جهان رسانده است.

رهبر معظم انقلاب در پیام روز چهارم آبان ماه ۱۴۰۵ در بخشی از پیام خود به برداشتن گام‌های بلندی در همین راستا بنا بر رشد آگاهی‌ها و تجربۀ جنگ‌های ۱۲ روزه و جنگ رمضان سفارش فرمودند. ایشان به مناسبت شروع بهار تحصیل در کشور با تأکید بر گفتۀ رهبر شهید که می‌فرمودند “العلم سلطان” رهنمود‌های مهمی در زمینۀ پیشرفت و گسترش علم تا رسیدن به قله در ایران اسلامی و کسب مرجعیت علمی جهان ارائه فرمودند.

تأکید اول ایشان بر رشد علوم پایه و علوم انسانی است. علوم پایه زیر بنای همۀ علوم تجربی و علوم انسانی زیر بنای طراحی و خط مشی گذاری در راستای پیشرفت است. ایشان با تأکید بر این امر سفارش به تحریض خلاقیت و نوآوری فرمودند و شجاعت علمی و بال و پر دادن به تخیل مثبت را مطالبه فرمودند. رهنمود ایشان ما را به خوداتکائی در مسایل علمی و میدان دادن به عالمان علوم تجربی و وصل کردن مجموعۀ علوم به صنعت و عمل دعوت می‌کند.

در این جا لازم است در مورد نقش علوم انسانی بنا بر رهنمود ایشان، که وسیلۀ طراحی و خط مشی گذاری همۀ امور کشور در راستای پیشرفت است، کمی تأمل داشته باشیم. علوم انسانی رشد یافته در غرب بنا بر رهنمود‌های رهبر شهید، نمی‌تواند مسائل ما را حل کند. این علوم بر پایۀ علوم پایه‌ای شکل گرفته‌اند که به گفتۀ رهبری، نیاز به تمرکز علمی و حل مسائل درونی دارد. برای حل مسائل علمی علوم پایه لازم است به خلاقیت‌ها در این زمینه بال و پر داده شود و ایران به مرجع این علوم در جهان تبدیل گردد. همان طور که امروز در حل مسائل پیچیدۀ علم و فناوری الگوی ریاضیات اعداد قدرت کافی ندارد، برای رسیدن به قلّۀ این علم و مرجع شدن در آن نیاز به طراحی مدل‌های تازه‌ای در ریاضیات داریم که از ریاضیات مجموعه‌ها و دیگر انواع جدیدی که برای حل مسائل فناوری مورد استفاده قرار گرفته است فراتر رود. این تحول در ریاضیات و مشابه آن در دیگر علوم پایه، مانند فیزیک و زیست شناسی، با اتکاء به معارف قرآنی و رجوع به معارف نقلی قابل حصول است. این تحول، پایه‌های علوم انسانی مورد نیاز ما را هم تقویت خواهد کرد. در آن صورت ما می‌توانیم به گفتۀ رهبر شهید، علوم انسانی قرآن بنیان داشته باشیم که قادر به حل مسائل ما باشد.

امروز علوم انسانی رایج، مطلوب را “اکثریت” می‌داند که در قرآن کریم کم در مذمّت آن نیامده است. ملاک قرار دادن علم آمار به عنوان ملاک تمیز صحیح از غلط، یکی از نقطه ضعف‌های علوم انسانی امروز جهان است. گسترش الگو‌های جدید ریاضی بر پایۀ معارف ایرانی اسلامی این قدرت را به علوم انسانی می‌دهد تا بر دوگانه گرائی‌های این علوم که در گذاره هائی نظیر خرد و کلان، نظریه و روش، کمیّت و کیفیت، فرد و جامعه، عامل و ساختار، و … تجلی یافته است و دست و پای محقق علوم انسانی را می‌بندد، فائق آئیم. این امر نیاز به شجاعت، پرورش خلاقیت، تخیل مثبت و میل به فتح قله‌های علم تا گذشتن از آن و رسیدن به مرجعیت علمی دارد.

باشد تا خداوند به ملت مبعوث شدۀ ایران این افتخار را بیش از پیش بدهد که پشتیبان و پیرو صدیق و صالحی برای رهبر سوم جمهوری اسلامی و امامان شهید و فقید این انقلاب باشند.