فسا میزبان صداهای کمتر شنیده‌شده شعر عشایری ایران

شعر، وقتی از دل زندگی و فرهنگ یک قوم برخاسته باشد، تنها یک اثر ادبی نیست بلکه بخشی از حافظه و هویت آن مردم است.

نخستین کنگره ملی شاعران ایلات و عشایر ایران که هفتم مهرماه در فسا برگزار شد، تلاش داشت همین صداهای کمتر شنیده‌شده را از گوشه‌وکنار کشور گردهم آورد و ظرفیت ادبی و فرهنگی ایلات و عشایر را بیشتر به جامعه معرفی کند.

دبیر جشنواره ایلماه در گفت‌وگو با ایرنا از ایده شکل‌گیری این رویداد، چرایی انتخاب فسا به‌عنوان میزبان، ظرفیت شعر در حفظ زبان و هویت بومی، استقبال شاعران از ۱۳ استان کشور و ضرورت تبدیل این کنگره به یک جریان مستمر فرهنگی سخن گفت.

جواد نوری اظهار کرد: ایده این کنگره از توجه به ظرفیت بزرگ و کمتر دیده‌شده شاعران ایلات و عشایر شکل گرفت و احساس کردیم صدای این شاعران باید بیشتر شنیده شود و جایگاه شایسته‌ای در ادبیات کشور پیدا کنند و هدف ما ایجاد فرصتی برای معرفی این ظرفیت ارزشمند بود.

وی درباره انگیزه شخصی خود برای پیگیری برگزاری این رویداد نیز گفت: انگیزه اصلی من علاقه به فرهنگ، شعر و هویت ایلات و عشایر بود و احساس می‌کردم این بخش ارزشمند از فرهنگ کشور باید بیشتر معرفی و حمایت شود و همین دغدغه باعث شد برای برگزاری این کنگره تلاش کنیم.

شعر ایلات و عشایر بخشی از حافظه فرهنگی ایران است

ادبیات ایلات، ادبیاتی ریشه‌دار در زندگی و فرهنگ مردم
دبیر جشنواره ایلماه درباره ویژگی‌های ادبیات ایلات و عشایر بیان کرد: این ادبیات ریشه در زندگی، طبیعت، فرهنگ و باورهای مردم دارد و زبان آن صمیمی، تصویری و سرشار از تجربه‌های واقعی زندگی است و همین پیوند با زندگی و فرهنگ بومی، آن را متمایز می‌کند.

نوری درباره نقش شعر در حفظ زبان و هویت بومی نیز اظهار کرد: شعر می‌تواند واژه‌ها، گویش‌ها، داستان‌ها و خاطرات یک قوم را ثبت و ماندگار کند و وقتی شاعر به زبان و فرهنگ خود شعر می‌گوید، بخشی از هویت جامعه‌اش را حفظ می‌کند و به همین دلیل شعر می‌تواند حافظه فرهنگی نسل‌ها باشد.

حضور شاعران ۱۳ استان در نخستین کنگره
وی با اشاره به حضور شاعران ۱۳ استان کشور در این دوره گفت: در این دوره شاعرانی از ۱۳ استان کشور حضور دارند و این حضور گسترده نشان‌دهنده تنوع فرهنگی و ادبی ایلات و عشایر ایران است.

دبیر جشنواره ایلماه بیان کرد: تلاش کرده‌ایم این تنوع در انتخاب آثار و برنامه‌ها نیز دیده شود و از استان‌ها و فرهنگ‌های مختلف نماینده داشته باشیم؛ تنوع گویش‌ها، فرهنگ‌ها و شیوه‌های زندگی در انتخاب شاعران و آثار مورد توجه بوده است و این تنوع، کنگره را به تصویری از فرهنگ‌های مختلف عشایری کشور تبدیل می‌کند.

وی درباره تعداد شاعران و آثار ارسال‌شده به دبیرخانه نیز اظهار کرد: استقبال شاعران از نخستین دوره بسیار خوب و امیدوارکننده بوده است؛ آثار مختلفی از شاعران ایلات و عشایر به دبیرخانه ارسال و بررسی شده است و این استقبال نشان داد که برگزاری چنین رویدادی یک نیاز فرهنگی است.

دبیر جشنواره ایلماه ادامه داد: با توجه به اینکه این نخستین دوره است، استقبال شاعران برای ما بسیار ارزشمند بود و حضور شاعران از استان‌های مختلف نشان داد این موضوع مورد توجه جامعه ادبی کشور است و این استقبال انگیزه ما را برای ادامه مسیر بیشتر کرد.

چرا فسا میزبان کنگره ملی شاعران ایلات و عشایر شد؟
نوری در پاسخ به اینکه چرا فسا برای میزبانی این کنگره انتخاب شد، گفت: فسا از نظر فرهنگی و ادبی ظرفیت خوبی دارد و از شهرستان‌هایی است که سابقه و حضور جامعه عشایری در آن قابل توجه است.

وی خاطرنشان کرد: شاعران و فعالان فرهنگی توانمندی در فسا حضور دارند و مجموعه‌های فرهنگی شهرستان نیز برای برگزاری چنین رویدادی همراه هستند. ما باور داریم فسا می‌تواند میزبان شایسته‌ای برای این کنگره ملی باشد.

زبان معیار در فراخوان؛ گویش‌های محلی همچنان یک گنجینه‌اند
دبیر جشنواره ایلماه درباره میزان استفاده از زبان‌ها و گویش‌های محلی در آثار گفت: بخش کمی از آثار به زبان‌ها و گویش‌های محلی سروده شده است، چراکه زبان معیار مصوب فراخوان بود.

نوری تاکید کرد: این آثار ارزش فرهنگی زیادی دارند و نباید از بین بروند و ثبت و معرفی این گنجینه زبانی برای نسل‌های آینده یکی از دغدغه‌های ماست.

شعر امروز عشایر؛ از سنت و طبیعت تا دغدغه‌های جوانان
وی درباره اینکه شعر امروز عشایر بیشتر سنتی است یا دغدغه‌های نسل جدید را نیز روایت می‌کند، اظهار کرد: هر دو را در کنار هم می‌بینیم؛ بخشی از شعرها درباره سنت‌ها، طبیعت و زندگی عشایری است و بخشی دغدغه‌های امروز جوانان را بیان می‌کند و این موضوع نشان می‌دهد فرهنگ عشایری زنده و در حال تغییر است.

این فعال فرهنگی درباره اینکه آیا هدف این کنگره تنها پاسداشت ادبیات بومی است، بیان کرد: پاسداشت فرهنگ تنها یکی از اهداف ماست و ما می‌خواهیم شاعران ایلات و عشایر بیشتر دیده شوند و با جریان حرفه‌ای شعر کشور ارتباط پیدا کنند و امیدواریم این کنگره شروعی برای حمایت‌های بیشتر از این شاعران باشد.

دغدغه برگزاری رویدادی در شأن شاعران ایلات و عشایر
نوری درباره بزرگ‌ترین دغدغه خود در برگزاری این کنگره گفت: مهم‌ترین دغدغه ما این بود که کنگره در شأن شاعران و فرهنگ ارزشمند ایلات و عشایر برگزار شود و می‌خواستیم برنامه‌ای باکیفیت و ماندگار داشته باشیم و هدف ما برگزاری یک مراسم صرفا تشریفاتی نبود.

وی درباره مجموعه‌ها و افرادی که در برگزاری این رویداد همراه بوده‌اند نیز بیان کرد: برگزاری چنین برنامه‌ای بدون همراهی مجموعه‌های فرهنگی، مسئولان، شاعران و هنرمندان امکان‌پذیر نیست و این کنگره حاصل یک کار جمعی و فرهنگی است.

شعر ایلات و عشایر بخشی از حافظه فرهنگی ایران است

هدف ایلماه ایجاد یک جریان مستمر فرهنگی است
دبیر جشنواره ایلماه درباره مهم‌ترین خروجی مورد انتظار از این رویداد اظهار کرد: هدف ما فقط برگزاری یک برنامه و پایان یافتن آن نیست و می‌خواهیم این کنگره به یک جریان مستمر برای شناسایی و حمایت از شاعران ایلات و عشایر تبدیل شود.

نوری ابراز امیدواری کرد این مسیر در سال‌های آینده ادامه پیدا کند.

وی درباره ادامه برگزاری کنگره در سال‌های آینده گفت: امید ما این است که این حرکت در همین دوره متوقف نشود و اگر حمایت و همراهی‌ها ادامه داشته باشد، می‌توانیم آن را به یک رویداد ملی و مستمر تبدیل کنیم و هدف ما ساختن یک جریان ماندگار فرهنگی است.

میراث ایلماه باید شنیده‌شدن صدای شاعران عشایر باشد
نوری در پاسخ به اینکه اگر قرار باشد این کنگره تنها یک میراث از خود به جا بگذارد، آن میراث چه باشد، گفت: دوست دارم میراث این کنگره، شنیده‌شدن صدای شاعران ایلات و عشایر ایران باشد؛ اینکه آثارشان ثبت شود، دیده شود و نسل‌های بعد نیز آنها را بشناسند و اگر این اتفاق بیفتد، به هدف اصلی خود رسیده‌ایم.

پیام دبیر ایلماه به شاعران حاضر در کنگره
دبیر جشنواره ایلماه با قدردانی از شاعرانی که در این کنگره حضور یافته‌اند، بیان کرد: حضور شما نشان داد که شعر ایلات و عشایر ظرفیت بزرگی در ادبیات ایران دارد و امیدوارم این کنگره آغاز مسیر تازه‌ای برای بیشتر دیده‌شدن شما باشد.